Miếu Bà Phi Yến (An Sơn Miếu)

Ngôi miếu bên hồ An Hải ở Côn Đảo, nơi người dân tưởng nhớ Bà Phi Yến với lễ giỗ là di sản phi vật thể quốc gia

Cách trung tâm Côn Đảo khoảng 2 km về phía tây nam, trên con đường mang tên Hoàng Phi Yến cạnh hồ An Hải, An Sơn Miếu, còn gọi là Miếu Bà Phi Yến, đứng đầu danh sách các điểm tham quan tiêu biểu của đảo. Miếu thờ Bà Phi Yến, thứ phi của chúa Nguyễn Phúc Ánh, tục gọi là bà Lê Thị Răm; cùng thờ Hoàng tử Hội An (Hoàng tử Cải) và quan Đô đốc Ngọc Lân. Năm 2007, miếu được công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Tương truyền, vì dám can ngăn chúa Nguyễn một việc hệ trọng trong cuộc chiến với Tây Sơn, Bà bị giam vào một hang đá trên hòn đảo hoang ở phía tây nam quần đảo, nay gọi là Hòn Bà, rồi được hai con vật trung thành là Hắc hổ và Vượn bạch đưa về làng Cỏ Ống. Tương truyền Bà qua đời năm Ất Tỵ (1785) khi ở làng An Hải; để ghi nhớ công ơn và đức độ của Bà, dân làng đã lập miếu thờ. Ngôi miếu hiện nay nhỏ nhắn, xây năm 1958 theo hình chữ Nhất; bên ngoài có tấm bia đá ghi lại truyền thuyết về Bà Phi Yến và Hoàng tử Cải, hai người được xem là có công giúp đỡ cuộc sống của người dân Côn Đảo. Trong khuôn viên, quần thể cây thị cổ thụ là một phần của 79 cây cổ thụ Côn Đảo được công nhận Cây di sản Việt Nam năm 2012. Hằng năm vào dịp 16 – 18 tháng 10 âm lịch, người dân Côn Đảo long trọng tổ chức lễ giỗ Bà tại miếu, chính giỗ vào ngày 18; trong những ngày lễ, linh vị Hoàng tử Hội An được rước từ Miếu Cậu về miếu Bà rồi hồi về sau lễ giỗ. Lễ giỗ Bà Phi Yến được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022, di sản phi vật thể đầu tiên của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ. Từ miếu, chỉ một đoạn đường ngắn nữa là đến chùa Núi Một (Vân Sơn Tự).

Nội dung lấy từ dữ liệu Localis.