Khu trại giam Bệnh viện Chợ Quán

Dãy nhà giam trong bệnh viện xưa nhất Sài Gòn, nơi Tổng Bí thư đầu tiên Trần Phú hy sinh năm 1931

Trong khuôn viên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, tiền thân là Bệnh viện Chợ Quán, bệnh viện xưa nhất ở Sài Gòn, mở cửa đón bệnh nhân từ ngày 13 tháng 2 năm 1861, có một dãy nhà hình chữ U lợp ngói vảy cá. Đó là khu trại giam của bệnh viện, nơi đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), hy sinh ngày 6 tháng 9 năm 1931. Năm 1988, khu trại giam được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Khu nhà này lúc đầu không được xây để làm trại giam mà để đáp ứng nhu cầu của bệnh viện, dành cho bệnh nhân tâm thần, nên có các phòng biệt lập và song cửa sắt chắc chắn; về sau nơi đây trở thành chỗ giam giữ những người tù bị bệnh. Ngày 26 tháng 8 năm 1931, đồng chí Trần Phú được đưa từ Khám Lớn Sài Gòn về trại giam này. Trong hai cuộc kháng chiến, nhiều chiến sĩ cách mạng khác như Trần Não, Hà Huy Tập, Trần Bạch Đằng, Nguyễn Văn Trỗi cũng từng bị giam giữ ở đây. Di tích còn khá nguyên vẹn: tường gạch cao 2,5 m bao quanh, tháp canh nhỏ ở góc, phòng gác lợp ngói móc trước cửa, các phòng giam với bục nằm và cửa gỗ có lưới sắt, cùng mảng ngói vảy cá nguyên bản đã gần 150 năm tuổi. Trên các bức tường vẫn còn rõ những khẩu hiệu đấu tranh. Tượng cố Tổng Bí thư Trần Phú được đặt trong khuôn viên di tích. Tháng 4 năm 2024, khu trại giam hoàn thành tu bổ giai đoạn 1 theo nguyên trạng và mở cửa đón khách từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 5 năm 2024; giai đoạn 2 dự kiến mở rộng khu di tích với Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh và nhà trưng bày. Hiện chưa có thông tin chính thức về lịch mở cửa thường xuyên, vì vậy du khách nên hỏi trước khi đến. Lối vào khu trại giam đi qua cổng bệnh viện; vì đây là bệnh viện đang hoạt động, du khách nên giữ trật tự khi đi qua các khu khám chữa. Nơi đây là một chặng trong tour "Ký ức Sài Gòn – Chợ Lớn", dễ ghép với Hội quán Tuệ Thành và Hội quán Nghĩa An.

Nội dung lấy từ dữ liệu Localis.