Cơ sở in ấn Hội ủng hộ Vệ quốc đoàn

Căn nhà gỗ trong hẻm Ngô Gia Tự giấu "Hầm B" in tài liệu bí mật, đào năm 1952, lối xuống qua một chiếc tủ quần áo

Trong một con hẻm nhỏ đường Ngô Gia Tự là căn nhà gỗ vách ván rộng 62 m² mang một bí mật dưới lòng đất: "Hầm B", cơ sở in ấn của Hội ủng hộ Vệ quốc đoàn thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Căn nhà ngày ấy được ngăn đôi, một bên để ở và in tài liệu bí mật phía dưới, một bên là cơ sở làm đàn để che mắt người ngoài, xung quanh rào tre. Căn hầm được đào từ ngày 3 tháng 2 đến ngày 19 tháng 5 năm 1952. Hầm chính dài 3,5 m, rộng 3,2 m, cao 1,7 m, nóc dày 1,7 m, tường và nền trát xi măng chống thấm. Cách hầm 2 m là một giếng nước; dưới miệng giếng nửa mét có lỗ thông hơi đường kính 10 cm đưa không khí vào hầm. Lối xuống là một ngăn tủ gỗ treo đầy quần áo. Phía trên hầm chính còn có một hầm phụ đào ngược lên để đánh lạc hướng, nối với hầm chính bằng một địa đạo ngắn vừa một người chui lọt, nắp địa đạo che bằng kệ sách. Từ tháng 2 năm 1952 đến tháng 7 năm 1954, đây là văn phòng B của Hội ủng hộ Vệ quốc đoàn và Trung đoàn Đồng Nai. Hội viên thay phiên nhau nghe đài "Tiếng nói Việt Nam", "Tiếng nói Nam Bộ kháng chiến", biên tập lại rồi in ronéo thành truyền đơn gửi đi khắp nơi. Từ tháng 8 năm 1954, nơi này trở thành Ban ấn loát của Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, in các nghị quyết kêu gọi thi hành Hiệp định Genève. Cơ sở bị lộ vào cuối năm 1957; sau năm 1975, căn hầm được trùng tu để bảo tồn. Năm 1988, nơi đây được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Hôm nay, hầm chính vẫn đặt máy in ronéo Gestetner, máy đánh chữ, radio, đèn và hệ thống báo động bằng đèn chớp tắt. Khoảnh khắc đáng nhớ nhất là khi mở cánh tủ gỗ, đẩy miếng chắn sang bên và thấy một cầu thang tối dẫn xuống lòng đất. Di tích nằm trong khu dân cư, có người trông coi, và thường được ghé thăm trong tour về nguồn "Quận 10 – Nơi lịch sử ghi dấu". Chưa có giờ mở cửa công bố, nên liên hệ trước hoặc đi theo tour.

Nội dung lấy từ dữ liệu Localis.